Cần có giải pháp thiết thực cho phát triển cây ăn quả trồng xen cà phê tại Đăk Lăk (25/06/2018)

Hiện nay tiềm năng phát triển cây ăn quả trồng xen trong vườn cà phê là rất lớn. Thời gian qua, giá cà phê nhân vẫn thấp; tỷ lệ diện tích cà phê già cỗi, sâu bênh, năng suất thấp lại chiếm tỷ lệ cao; gía vật tư nông nghiệp phục vụ sản xuất cà phê ngày càng tăng như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nhiên liệu tưới tiêu…, vì thế sản xuất cà phê ít hiệu quả, thậm chí còn rủi ro về thất thu do sâu bệnh nên xu hướng phát triển sản xuất cây ăn quả trong vườn cà phê đã được vận dụng thiết thực và là bài toán duy nhất để duy trì ổn định loại cây chủ lực của vùng Tây Nguyên này.  Việc trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê không chỉ gia tăng thu nhập mà còn là cây che bóng (vì cây cà phê thích nghi ánh sáng tán xạ); thậm chí nhiều vườn cà phê nông dân xác định thu nhập chính từ việc trồng xen cây ăn quả, cà phê là thu nhập thêm để duy trì cây chủ lực, vì thế diện tích cây ăn quả ngày càng tăng theo thời gian.

Cây Na trồng xen cà phê tại xã Cư Êbur, TP.Buôn Ma Thuột

Hiệu quả kinh tế từ cây ăn quả trồng xen vườn cà phê tại Buôn Ma Thuột.

Riêng thành phố Buôn Ma Thuột với hơn mười hai nghìn hec ta cà phê, trong đó diện tích được trồng xen cây ăn quả ngày càng nhân rộng. Cuối 2017, diện tích cây ăn quả tại Buôn Ma Thuột lên đến 1.214,65 ha (qui đông đặc) tăng 751,6 ha so với năm 2008. Khảo sát sơ bộ cuối tháng 5/2018, diện tích sầu riêng trồng xen cà phê lên đến 588 ha, Bơ là 561,2 ha, và nhiều loại cây ăn quả có giá trị cao khác như Măng cụt, Bưởi da xanh, Na, Cam sành và Quýt đường…. Đánh giá sơ bộ về thu nhập bình quân trên một đơn vị diện tích trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê tại Buôn Ma Thuột vừa qua cho thấy, với cây sầu riêng trồng xen trong vườn cà phê (120 cây sầu riêng) cho thu nhập bình quân 451 triệu/ha, cây bơ trồng xen cà phê thu nhập được 367 triệu/ha, tiêu trồng xen cà phê thu nhập hơn 180 triệu/ha, điển hình một số vườn trồng sầu riêng xen cà phê (năm 2017) thu nhập hơn một tỷ đồng/ha. Riêng cà phê trồng thuần chỉ thu nhập gần 90 triệu/ha. Như vậy việc phát triển diện tích nhân rộng cây ăn quả trong thời gian qua và xu hướng gia tăng trong thời gian tới trên địa bàn Buôn Ma Thuột nói riêng và Đăk Lăk nói chung là điều tất yếu.

Mô hình sầu riêng xen cà phê thu cả tỷ đồng trên một hec ta tại xã Ea Tu, TP.Buôn Ma Thuột

Cẩn trọng trong phát triển cây ăn quả tự phát

Mặc dù cây ăn quả trồng xen trong cà phê thời gian qua đã mang lại thu nhập đáng kể cho nông dân, tuy nhiên không phải tất cả diện tích cà phê trồng xen đều có thu nhập mà có một số diện tích bà con trồng xen bị thất thu do phát triển tự phát. Hay nói cách khác quá trình nông dân sản xuất “chạy theo” giá cả thị trường; theo những mô hình hiệu quả ở những vùng miền khác hoặc nghe theo một số cơ sở bán giống xúi giục…. , không tham khảo, không đánh giá sự thích nghi với vùng tiểu khí hậu của các loại giống cây ăn quả, cũng như về dinh dưỡng, đất đai phù hợp với từng loại cây… nên không có hiệu quả hoặc mất trắng. Thậm chí khi hỏi dựa vào qui trình nào để sản xuất, nhiều hộ trả lời là làm theo những mô hình ở các tỉnh bạn. Trong khi đó cây ăn quả thuộc nhóm cây có thời gian sinh trưởng và phát triển dài ngày (vài năm đến vài chục năm), đầu tư ban đầu cao hơn nhóm cây công nghiệp (tiêu, cà phê) nên đến khi nhận diện được sự không thích nghi thì đã quá muộn, bị thiệt hại lớn.

Mô hình trồng xen Bưởi, sầu riêng trong cà phê tại Hòa Thuận, TP.BMT

Cần những giải pháp để phát triển sản xuất cây ăn quả trồng xen cà phê bền vững.

Hiện nay, việc định hướng về qui hoạch, phát triển các loại cây ăn quả vẫn còn nhiều lúng túng vì chúng ta chưa chủ động được thị trường tiêu thụ, trong khi đó việc phân phối sản phẩm cũng chỉ dừng lại hầu hết là sản phẩm quả tươi. Hiện tại, với diện tích cây ăn quả trong vườn cà phê chưa nhiều, sản lượng chưa cao nên việc phân phối ra thị trường tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, nếu ước tính 70% diện tích cà phê của Đăk Lăk được trồng xen cây ăn quả (đương đương hơn 142.000 ha) thì việc xuất tươi tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường. Nên chăng ngay bây giờ cần có hoạch định rõ ràng về phát triển cây ăn quả tại Đăk Lăk.

Cần định hướng về qui hoạch các vùng, khu vực trồng cây ăn quả có giá trị; lĩnh vực này cần các nhà chuyên môn khảo sát, rà soát đánh giá sự thích nghi về sinh thái, đất đai và hiệu quả khả thi; công bố qui hoạch các vùng sản xuất cây ăn quả phù hợp đến tận cơ sở (người sản xuất) vùng nào? thích nghi loại cây gì?; Tiếp theo là kêu gọi đầu tư, kèm theo những chính sách hỗ trợ về vốn tín  dụng, đất đai và cơ sở hạ tầng…để các nhà doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư; Khi nhà đầu tư vào cuộc sẽ tổ chức liên kết theo chuỗi giá trị (từ đầu vào đến đầu ra). Hay nói cách khác, lúc này “bốn nhà” bắt tay nhau: Nhà nước hỗ trợ bước đầu “chuỗi liên kết giá trị” và giám sát quá trình triển khai; nhà khoa học chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong quá trình sản xuất, chế biến tạo sản phẩm an toàn được chứng nhận chất lượng; nhà nông phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu của nhà khoa học thông qua sự giám sát của nhà nước để đảm bảo bền vững vùng nguyên liệu đáp ứng nhu cầu sản phẩm cho nhà doanh nghiệp chế biến theo kế hoạch đã liên kết; Nhà doanh nghiệp vừa là mắt xích quan trọng nhất “trong liên kết bốn nhà” vừa là đơn vị quản lý vận hành kết nối vững chắc các mắt xích của “chuỗi liên kết giá trị” trên cơ sở hỗ trợ của nhà nước và hưởng ứng của người sản xuất. Có như vậy thì sản phẩm cây ăn quả không phải xuất tươi (giá trị thấp), không phụ thuộc nhiều vào thời gian bảo quản mà được chế biến tại chỗ, phục vụ thị trường rộng lớn hơn, có giá trị kinh tế cao hơn, bền vững hơn.

Cẩm Lai

Các tin khác
Bình chọn
Góp ý giao diện Cổng thông tin điện tử của thành phố Buôn Ma Thuột
Quảng Cáo
   

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột

Chịu trách nhiệm chính: Ông Vũ Văn Hưng - Phó chủ tịch UBND Thành phố - Trưởng Ban biên tập Website

Địa chỉ : 01 Lý Nam Đế - Thành phố Buôn Ma Thuột - Đăk Lăk Phone +84-262-3606465 Fax +84-262-3955007 Email: banbientap@bmt.daklak.gov.vn

Ghi rõ nguồn tin "Buon Ma Thuot Portal" hoặc "www.buonmathuot.daklak.gov.vn" khi phát hành lại các thông tin từ Cổng TTĐT này

Cổng thông tin được thiết kế bởi Trung tâm CNTT&TT - Website:http://ictdaklak.vn