Hát then, đàn tính: môn nghệ thuật cần được lưu truyền (05/01/2019)

Hát then, đàn tính được xem là môn nghệ thuật độc đáo của văn hóa dân gian vùng cao phía Bắc. Trải qua thời gian, điệu hát Then đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu, là linh hồn trong đời sống văn hóa của bà con nơi đây. Trong đời sống của người Tày, hát then không chỉ là khúc hát đầu xuân cầu an lành, may mắn mà còn gắn liền với sinh hoạt tín ngưỡng trong năm như: cúng cầu an, giải hạn, cúng tổ tiên, hay mừng nhà mới, mừng thọ ông bà….

Trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, hát then, đàn tính còn khá mới mẻ và ít người biết đến. Hiện toàn tỉnh có khoảng 7 câu lạc bộ hát then, đàn tính, gồm: câu lạc bộ hát then đàn tính Cao Nguyên, câu lạc bộ huyện Cư M’gar,  câu lạc bộ thị xã Buôn Hồ, câu lạc bộ huyện Buôn Đôn, Câu lạc bộ huyện Cư Kuin, Câu lạc bộ huyện Ea H’leo, câu lạc bộ thôn Cao Thắng – xã Ea Kao. Trong đó, câu lạc bộ hát then, đàn tính Cao Nguyên được xem là tiền thân của các câu lạc bộ còn lại.

Được thành lập từ năm 2013, câu lạc bộ hát then, đàn tính Cao Nguyên (Cao Bằng – Tây Nguyên) gồm có13 thành viên, đây đều là những thành viên từ miền quê Cao Bằng vào Buôn Ma Thuột lập nghiệp. Những ngày đầu thành, do cuộc sống còn khó khăn, các thành viên chỉ có thể tổ chức các buổi gặp gỡ, giao lưu khi nông nhàn, tụ họp nhau mỗi dịp tết đến xuân về. Trải qua nhiều năm, giờ đây các thành viên ngày ấy giờ đã là các cụ ông, cụ bà nhưng vẫn với niềm trăn trở cũ là làm sao để môn nghệ thuật hát then, đàn tính trở thành món ăn tinh thần được mọi lứa tuổi lựa chọn trong các buổi giao lưu, hội diễn văn nghệ, đặc biệt là thế hệ trẻ. Mặc dù có nhiều hành động tích cực trong việc bảo tồn, phát huy giá trị của hát then, đàn tính, nhưng loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo này vẫn không tránh khỏi mai một, thất truyền do đội ngũ nghệ nhân còn thuộc những điệu then cổ giờ đã ở vào tuổi xưa nay hiếm, còn những nghệ nhân có khả năng truyền dạy hát then chỉ đếm được trên đầu ngón tay, bên cạnh đó là sự lấn sân của các loại hình âm nhạc giải trí nên thế hệ trẻ không mấy mặn mà thiết tha với âm nhạc truyền thống.

Bà Luân Thị Liên (67 tuổi), chủ nhiệm câu lạc bộ hát then, đàn tính Cao Nguyên, vốn yêu tiếng đàn, những câu hát ngân nga trong những làn điệu then, nhưng bà cũng không khỏi buồn lòng “Để truyền dạy lại cho lớp trẻ có nhiệt huyết thực sự với hát then, đàn tính quả là điều khó. Xã hội ngày càng hiện đại, có quá nhiều loại hình văn hóa cho các cháu lựa chọn, và hát then, đàn tính trong mắt bọn trẻ dường như đã trở thành một môn nghệ thuật cổ hủ”.

Với một người chưa biết gì về hát then, đàn tính thì việc truyền dạy là vô cùng khó, bởi để thuần thục từng động tác đàn, thuộc các nốt nhạc ít nhất cũng phải mất 3 năm. Bởi thế cho nên phải thực sự yêu thích và tâm huyết thì mới có thể làm được. Khó khăn là vậy nhưng các thành viên trong câu lạc bộ luôn đồng hành, cùng nhau tìm ra hướng đi mới cho sự phát triển của môn nghệ thuật quê hương mình ngày càng được nhiều người biết đến. Nếu như trước đây, các bản nhạc được sử dụng chủ yếu là của nhạc sĩ Hoa Cương, thì nay, bà Liên và các thành viên khác đã có một số sáng tác của riêng mình và được câu lạc bộ sử dụng trong các buổi giao lưu văn nghệ và trong mỗi chuyến lưu diễn.

Như vậy, để hát then đàn tính được nhiều người biết dến, lan truyền xa hơn, rất cần sự quan tâm của các cấp chính quyền đến công tác bảo tồn hỗ trợ hát then ngày càng phát triển, quan tâm đến các nghệ nhân hát then, mở các lớp truyền dạy hát then đàn tính cho thế hệ trẻ để hát then, đàn tính mãi là khúc ca đẹp cho các thế hệ sau.

Hồng Thắm
 

 

Bình chọn
Góp ý giao diện Cổng thông tin điện tử của thành phố Buôn Ma Thuột
Quảng Cáo
   

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT

Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột

Chịu trách nhiệm chính: Ông Vũ Văn Hưng - Phó chủ tịch UBND Thành phố - Trưởng Ban biên tập Website

Địa chỉ : 01 Lý Nam Đế - Thành phố Buôn Ma Thuột - Đăk Lăk Phone +84-262-3919212 Fax +84-262-3955007 Email: banbientap@bmt.daklak.gov.vn

Ghi rõ nguồn tin "Buon Ma Thuot Portal" hoặc "www.buonmathuot.daklak.gov.vn" khi phát hành lại các thông tin từ Cổng TTĐT này

Cổng thông tin được thiết kế bởi Trung tâm CNTT&TT - Website:http://ictdaklak.vn