PHƯỜNG BUÔN MA THUỘT: NÂNG CAO KỸ NĂNG HÒA GIẢI Ở CƠ SỞ; GẮN KẾT TÌNH LÀNG NGHĨA XÓM, GIẢI QUYẾT MÂU THUẪN TỪ GỐC
Nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên, ngày 06/11/2026, UBND phường Buôn Ma Thuột đã tổ chức buổi tập huấn chuyên đề “Kỹ năng phát hiện, tiếp nhận, phân loại và phối hợp giải quyết mâu thuẫn trong nhân dân ngay từ cơ sở”. Buổi tập huấn nhấn mạnh vai trò cốt lõi của hòa giải viên không phải là người phán xử, mà là cầu nối giúp người dân tự tìm được tiếng nói chung, dựa trên sự tự nguyện và tôn trọng pháp luật.
Đại biểu tham dự hội nghị
Trong đời sống tại các khu dân cư, những mâu thuẫn thường bắt nguồn từ những vấn đề nhỏ nhặt như tiếng ồn, ranh giới hàng rào, lối đi chung hay những lời nói thiếu kiềm chế. Nếu không được lắng nghe và tháo gỡ kịp thời, những bất đồng này dễ leo thang thành tranh chấp kéo dài, thậm chí dẫn đến xô xát và vi phạm pháp luật. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giải quyết mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, buổi tập huấn đã trang bị cho các tổ trưởng tổ hòa giải và hòa giải viên tại các buôn, tổ dân phố những kỹ năng thiết thực và bám sát thực tiễn.
Bốn nguyên tắc “vàng” trong công tác hòa giải
Tại buổi tập huấn, các báo cáo viên đã hệ thống hóa vai trò và nguyên tắc làm việc của hòa giải viên. Hòa giải viên là những người gần dân, hiểu phong tục, nắm rõ hoàn cảnh và có uy tín trong cộng đồng. Để làm tốt vai trò “người kết nối”, công tác hòa giải phải bám sát 4 nguyên tắc cơ bản:
Tự nguyện: Tuyệt đối không ép buộc các bên tham gia hoặc chấp nhận phương án hòa giải.
Khách quan, công bằng: Không thiên vị người quen, người lớn tuổi hay bên có vẻ yếu thế hơn.
Đúng pháp luật và đạo đức xã hội: Không vận động các bên cam kết thực hiện những hành vi trái pháp luật.
Bảo mật thông tin: Tôn trọng bí mật đời tư của các bên theo yêu cầu và quy định pháp luật.
Nhận diện đúng phạm vi và quy trình bài bản
Một trong những nội dung trọng tâm được nhấn mạnh là việc xác định đúng phạm vi hòa giải. Hòa giải viên cần nắm rõ các trường hợp được phép hòa giải (như mâu thuẫn gia đình, hàng xóm, tranh chấp dân sự) và những trường hợp không thuộc thẩm quyền (xâm phạm lợi ích Nhà nước, vi phạm hình sự/hành chính, hoặc các tranh chấp mà luật quy định không được hòa giải). Đặc biệt, đối với các tranh chấp liên quan đến đất đai, hòa giải viên chỉ hỗ trợ đối thoại, không được tự ý xác định quyền sử dụng đất, tránh nhầm lẫn với thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã.
Quy trình hòa giải cũng được hệ thống hóa thành 3 giai đoạn rõ ràng:
Trước hòa giải: Tuân thủ nguyên tắc “6 rõ” (rõ vụ việc, các bên, nguyên nhân, pháp lý, mục tiêu, cách làm) để chuẩn bị chu đáo.
Trong hòa giải: Áp dụng quy trình “5 bước” (mở đầu, lắng nghe, làm rõ, gợi mở, chốt lại). Kỹ năng lắng nghe để hiểu, không phán xét và cách xử lý khi các bên nóng giận hoặc khi hòa giải bế tắc được đặc biệt chú trọng. Nghệ thuật “dân vận khéo” với “6 biết” (biết nghe, biết hỏi, biết hiểu, biết nói, biết làm, biết theo dõi) cũng được chia sẻ để tăng tính thuyết phục.
Sau hòa giải: Thực hiện việc ghi chép, theo dõi việc thực hiện cam kết và phối hợp kịp thời khi có vướng mắc, đảm bảo kết quả hòa giải đi vào thực tế.
Thực hành qua các tình huống thực tế
Buổi tập huấn dành thời lượng đáng kể cho phần thực hành, thảo luận các tình huống thường gặp tại cơ sở như mâu thuẫn về lối đi, tiếng ồn, tranh chấp ranh giới, hay những tình huống phức tạp có nguy cơ bạo lực. Qua đó, các hòa giải viên được cọ xát, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống: từ việc gặp gỡ ai, xác minh điều gì, đến cách gợi mở phương án tạm thời nhằm hạ nhiệt xung đột. Đối với những tình huống vượt ngoài phạm vi hòa giải hoặc có dấu hiệu tội phạm, học viên được hướng dẫn quy trình báo cáo và chuyển giao cho cơ quan có thẩm quyền.
Chia sẻ về những giá trị thu nhận được sau chương trình, chị H’ Yôn Êban– Hòa giải viên Tổ hòa giải Buôn Ea Bông, phường Buôn Ma Thuột phấn khởi cho biết: “Những kiến thức từ buổi tập huấn hôm nay rất sát với thực tế công việc của chúng tôi. Đặc biệt là quy trình 5 bước điều hành và kỹ năng lắng nghe. Trước đây, đôi khi chúng tôi hay bị cuốn vào việc phân định ai đúng ai sai. Giờ thì tôi hiểu rõ hơn, vai trò của mình là người kết nối, giúp bà con hạ hỏa, tự tìm ra tiếng nói chung để giữ gìn cái tình làng nghĩa xóm, chứ mình không phải là người đi phán xử.”
Quang cảnh hội nghị
Kết thúc buổi tập huấn, thông điệp “Hòa giải vì sự đồng thuận” một lần nữa được khẳng định. Mỗi vụ việc được tháo gỡ đúng cách không chỉ là việc các bên bắt tay nhau, mà còn là cơ hội để giữ gìn tình làng nghĩa xóm, xây dựng cộng đồng đoàn kết, an toàn và bình yên. Sự đóng góp bền bỉ, công tâm của đội ngũ hòa giải viên chính là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn từ gốc, góp phần ổn định trật tự xã hội ngay từ cơ sở./.
